شلمچه ، قطعه ای از بهشت
معرفی كتاب تقویم تاریخ دفاع مقدس (به سوی شلمچه)
جلد بیست و یكم تقویم تاریخ دفاع مقدس (به سوی شلمچه) نام مجموعه ای است كه آقایان سعید پور داراب و نبی كریمی در 1167 صفحه گردآوری نموده و چاپ اول آن در بهار سال 1392 به تیراژ 2000 نسخه توسط انتشارات مركز اسناد انقلاب اسلامی چاپ و پخش گردیده است.
مقدمه
اثر مذكور حوادث مربوط به جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در اردیبهشت ماه 1361 را به قلم كشیده است. مولفان این كتاب از امیران ارتش جمهوری اسلامی میباشند كه در زمان جنگ سمت های مختلفی به عهده داشته و در زمینه های نظامی اشخاص صاحب نظری هستند. استكبار جهانی بعد از این كه از طرق مختلف نتوانست انقلاب نو پای جمهوری اسلامی ایران را از پای در آورد تصمیم به اجرای نقشه شوم و شیطانی تحمیل جنگ به كشور ایران را با هدایت و حمایت همه جانبه رئیس جمهوری وقت عراق (صدام حسین)گرفت. از طرفی با توجه به وضع آشفته داخلی كشور و نا سازگاری رئیس جمهوری وقت (بنی صدر)تصمیم گیرندگان زمان مناسبی را برای این كارشان انتخاب كرده بودند. و در شروع موفقیت هایی هم نصیب شان شد ولی پس از آزادسازی بخشی از مناطق اشغال شده طی عملیات فتح المبین ، در اردیبهشت ماه عملیات بیت المقدس كه از موثرترین و بزرگترین نبرد دوران مقدس است شروع و در نهایت به آزادسازی خرمشهر انجامید و همین مسئله موجب شد تا فضایی برای گفتگو در باره پایان جنگ در محافل بین المللی مطرح شود.
خلاصه فصول كتاب
در یكم اردیبهشت 1361قرارگاه عملیات فتح كه از لشكر- 92 زرهی با سه تیپ و توپخانه مربوطه و تیپ -55 هوابرد و تیپ – 37 زرهی شیراز از نیروی زمینی ارتش و لشكر 3 فتح سپاه پاسدارن با سه تیپ تشكیل شده بود طرح عملیاتی خودرا به نام «ذوالفقار» تهیه و صادر نمود.عملیات قرارگاه های سه گانه با آتش توپخانه لشكری و دو گروه توپخانه، پشتیبانی میگردید كه در مجموع ، به 29 گردان توپخانه صحرایی با كالیبرهای مختلف بالغ می شد. به بیانی دیگر حداقل پانصد قبضه توپ در پشتیبانی از عملیات خودی، بردشمن آتش می گشود.در مورد بازتاب های سیاسی و رسانه ای عملیات هایی كه در آن روز انجام شده بود شورای همكاری خلیج فارس به دنبال یك نشست اضطراری5 ساعته، با انتشار بیانیه ای از تلاش هایی كه به منظورپایان دادن به جنگ عراق با ایران و جلوگیری از ریختن خون مسلمین و حفظ امنیت و ثبات منطقه خلیج فارس حمایت كردند.
در تاریخ1361/2/3به تیپ 23 نوهد كه در منطقه آبادان مستقر بود، ابلاغ شدتا یگان های خود را با تكاوران دریایی، تعویض كند .و آماده ادغام با تیپ -22 سپاه پاسداران شود. و ضمن احراز آمادگی بر عملیات و ادغام، بنا به دستور به منطقه پراكندگی در حوالی قرارگاه نصر حركت كند. در این روز روابط عمومی ستاد مركزی سپاه پاسداران طی اطلاعیه ای پاكسازی مناطق غربی كشور از لوث وجود اشرار مسلح و آزاد سازی آن منطقه را كه مدت زیادی در اشغال ضد انقلابیون بود با همكاری كامل ارتش اعلام نمود.
سرهنگ صیاد شیرازی فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش در مصاحبه مطبوعاتی وحدت و ایثار نیرو ها را، رمز پیروزی ارتش اسلام اعلام نمود. وی تركیب ارتش و سپاه را پیوندی مقدس در صحنه عملیات خواند و نسبت به برخورد بنی صدر با ارتش وسپاه شدیدا انتقاد نمود.
در مورخه هشتم اردیبهشت 1361نیروهای رزمنده و تازه نفس زیادی از شهرها، بخش ها و...به جبهه های نبرد در مناطق جنوب وغرب سرازیر شدند. بمب افكن های ایران مواضع عراقی ها را در غرب كارون به راكت بستند و دو فروند از هواپیماهای متجاوز توسط خلبانان غیور در آسمان خوزستان سرنگون وبدین ترتیب تعداد هواپیماهای ساقط شده دشمن طی 40 روز گذشته به 38 فروند رسید.
در 1361/2/9مرحله تهیه و آمادگی عملیات بیت المقدس به یك آمادگی نسبی برای آغاز عملیات رسیده بود.از طرفی بخاطر جلوگیری نمودن از تقویت نیروی دشمن اجرای هر چه سریع تر عملیات را ایجاب می كرد لذا در بعد از ظهر همان روز دستور شروع عملیات از سوی قرارگاه عملیاتی كربلا در ساعت 30 دقیقه بامداد روز جمعه 1361/2/10با رمز یا علی ابن ابیطالب به قرارگاه های قدس، نصر وفتح ابلاغ و عملیات طرح كربلای 3 با آغاز یورش به دشمن شروع شد. در نهایت وضعیت قرارگاه چنین گزارش شده است:قرارگاه نصر نتوا نسته بودخط سرپل خود را بطور كامل تامین كندو به اهاف تعیین شده برسد. قرارگاه فتح در تعمیین و تحكیم سر پل مربوطه موفق و پاتك های دشمن را هم دفع كرده بود. ضمن وارد كردن تلفات و ضایعات به دشمن، در حدود 900 نفر را به اسارت گرفته بود. قرارگاه قدس هم نتوانست خط عمومی طرح ریزی شده در جنوب كرخه كور را تامین نماید؛ ولی در درگیر نگهداشتن و تثبیت نیرو های دشمن در این جبهه موفق عمل كرده بود. در مجموع قرارگاه عملیاتی كربلا نتیجه عملیات را موفقیت آمیز اعلام كرد.
در روز 1361/2/11منطقه جفیر كه یكی از مراكز مهم و ویژه نیروهای عراقی بود، توسط جنگنده های نیروی هوایی غیور بمباران و خسارت و تلفات سنگینی به نیروهای دشمن وارد شد. و رزمندگان موفق شدند، بیش از 800 كیلومتر مربع از اراضی اشغالی را از چنگ متجاوزین عراقی خارج كنند. و این منطقه را به كنترل خود درآورند. در روز بعد مناطق عملیاتی قرارگاه های قدس، فتح و نصر به تك های سنگین دشمن جواب های كوبنده ای دادند .بطور كلی نتیجه عملیات های آن روز موفقیت آمیز ارزیابی شد. و با توفیق قرارگاه نصر در ترمیم خط سر پل خود و الحاق با قرارگاه فتح، مرحله اول عملیات بیت المقدس با پیروزی به انجام رسید. در طی این روز ستاد مشترك ارتش، آمار تلفات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را 10650 شهید و 68969 نفر مجروح، اسیر و گم شده اعلام نموده است. هم زمان با حمله سنگین رزمندگان در جبهه های جنوب كشور بر علیه متجاوزان بعثی، مدافعان جمهوری اسلامی در تهران موفق شدند بیش از 10 خانه تیمی امن كادر مركزی سازمان مجاهدین خلق (منافقین) را كشف و بیش از 50 نفر از عناصر اصلی تشكیلاتی را معدوم و یا دستگیر كنند.
پس از گذشت سه روز از آغاز حملات گسترده رزمندگان ایران جهت آزاد سازی میهن اسلامی، اخبار این پیروزی ها طبق معمول با تاخیری 24 ساعته در صدر اخبار خبر گزاری ها و بیشتر رادیوتلوزیونها قرار گرفت. از سوی دیگر، امپریالیست خبری، با اتكا به شبكیه گسترده خود می كوشید تا جهت اخبار و پیروزی های جمهوری اسلامی ایران رابا طرح مسائل فرعی منحرف سازد. فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش در یك مصاحبه مطبوعاتی و رادیو تلوزیونی در یكی از قرارگاه های تاكتیكی جنوب در مورد نتایج حاصله از اجرای مرحله اول عملیات موفقیت آمیز بیت المقدس اعلام كرد كه: عملیات با عبور از غرب رود خانه كارون و یورش به مواضع دشمن آغاز، و رزمندگان اسلام با پیش روی به سوی جاده اهواز –خرمشهر، مواضع و استحكامات دشمن را در هم كوبیدند. و بخش بزرگی از سر زمین اسلامی را از لوث متجاوزین بعثی پاك نمودند و رزمندگان در حال حاضر بین 12 تا 15 كیلومتری خرمشهر قرار دارند. وی در قسمتی از صحبت های خود به دقت و نظم و برنامه ریزی صحیح نیروهای خودی برای عبور از رودخانه كارون اشاره كرد. ویادآوری نمود كهدشمن بارها با تلاش مذبوحانه برای انهدام پل های تداركاتی اقدام ولی ناكام مانده است. وی انسجام و همكاری همه جانبه نیروهای زمینی و هواییرا یكی از رموز موفقیت در این عملیات دانست و تعداد اسرای دشمن را در این عملیات حدود 4000 نفر اعلام كرد. او با بیان این كه عملیات بیت المقدس بدون نتیجه نهایی نخواهد ماند و این عملیات گسترش خواهد یافت مژده داد كه به زودی روستاها و شهرهای میهن اسلامی از لوث وجود صدامیان پاكسازی خواهد شد.بازتاب سیاسی این عملیات رفت و آمدها و جلسات اعضای شورای همكاری خلیج فارس را در پی داشت و نشریه گاردین نیز گزارش داد كه ایران دست به حمله ای زده است كه در صورت پیروزی، نقش تعیین كننده ای در جنگ 19 ماهه خواهد داشت. هدف اعلام شده در عملیات بیت المقدس بیرون راندن عراقی ها از جنوب خوزستان و بندر خرمشهر می باشد. دراین عملیات فرمانده گردان تانك قادسیه از تیپ -–12 زرهی لشكر -3 عراق به نام سرهنگ محمد الوان به هلاكت رسیده است. به دنبال پیروزی های درخشان در جبهه ها، اعضای سازمان مجاهدین خلق (منافقن ) در حمله به صندوق قرض الحسنه كمیته امام خمینی (ره ) واقع درخیابان استاد –مطهری، چند تن از مسلمانان متعهد و حزب الهی را به شها دت رسانده و تعدادی را هم مجروح نمودند .در روز 15/ 2 1361 در پی وارد آمدن ضربات سنگین و پیاپی قوای ایران بر پیكر دشمن ، حكام مرتجع منطقه كهسقوط رژیم های وابسته خود را در پی شكست صدام آمریكایی پیش بینی می كردند به دست و پا افتاده و سعی می كردند تا با آخرین تلاش های خود، راهی برای پایان دادن جنگ و در واقع نجات صدام پیداكنند. در این ایام صدام برای جبران كمبود نیروی انسانی خود در جبهه های جنگ تحمیلی، در صدد اعزام زندانیان غیر سیاسی برآمده بود.
جنایت بزرگ سرنگون كردن هواپیمای اختصاصی وزیر امور خارجه الجزایرو 14 نفر همراهش كه بنا به دعوت رسمی جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته بود یك بار دیگر چهره جنایتكار و به ظاهر صلح طلب صدام را در جهان آشكار ساخت.در 1361/2/15 یكی از فرماندهان سپاه در گفتگو با خبرگزای جمهوری اسلامی در قرارگاه عملیاتی كربلا، پیرامون پیروزی های قوای ایران در عملیات بیت المقدس و مراحل بعدی این عملیات و ضربات وارده بر منافقین در داخل كشور گفت: در عملیات علیه منافقین بخش اجتماعی شامل 90 در صد و بخش تداركی آنها به كلی از بین رفت. در روز بعد گروه زیادی از اسرای عراقی در نامه ای به كمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد خواستار تحت فشار قرار دادن رژیم بعثی برای قبول اجرای پیشنهاد بی سابقه ایران مبنی بر دیدار خانواده های اسرای جنگی با فرزندانشان شدند. لازم به یاد آوری است كه این پیشنهاد در نیمه اول سال 1360 ازسوی جمهوری اسلامی ایران به صلیب سرخ جهانی تسلیم شده بود.وسعت اراضی آزاد شده جنوب غربی خوزستان در عملیات بیت المقدس به 1100 كیلو متر مربع رسید و پرچم جمهوری اسلامی ایران پس از 19 ماه در مرزهای بین المللی بین ایستگاه حسینیه و گرم دشت ، در شمال غربی شلمچه وخرمشهر به اهتزاز در آمد.
به دنبال كسب پیروزی در این مرحله، محور تداركاتی شلمچه – كوشك را قطع كردند و بدین ترتیب خرمشهر رااز سه محور شمال، شرق و جنوب به محاصره درآوردند. در این مرحله از عملیات ضمن به غنیمت گرفتن مقادیر زیادی از ادوات و تجهیزات دشمن، ده ها تانك، نفر بر و خودرو دشمن را منهدم نمودند كه دود ناشی از انهدام انها از فاصله بسیار دور دیده می شد. به دنبال پاتك دشمن، یكی از فرماندهان تاكید كرد كه نیروهای مدافع اسلام همچنان مصمم به بیرون راندن كلیه نیروهای متجاوز دشمن و آزاد سازی شهرهای میهن اسلامی از چنگال دژخیمان صدامی هستند و به نبرد بی امن خود ادامه خواهند داد.
قرارگاه كربلا با در نظر گرفتن این كه توان رزمی نیروی خودی پس از 9 روز درگیری مداوم و پیكار خونین، بالطبع ضعیف شده بود تصمیم گرفت هر چه سریع و قبل از آن كه دشمن مواضع پدافندی خود در خرمشهر تقویت نماید و نیروهای تازه نفس و كمكی به این جبهه اعزام نماید، با تمركز توان كافی كار فتح خرمشهر را فیصله دهد. و تلاش برای عبور از مرز و پیشروی در شرق بصره را به بعد از فتح خرمشهر و روشن شدن نتایج حاصله از آن و توسعه وضعیت سیاسی – نظامی پس از این نبرد، موكول نماید. با هجوم حساب شده و برنامه ریزی شده لشكریان اسلام وضعف و سستی سربازان ارتش بعث عراق، پادگان حمید كه در 40 كیلو متری جاده اهواز- خرمشهرواقع و از موقعیت استراتژیك بر خوردار بود آزاد گردید. هر چند كلیه تاسیسات و امكانات موجود در آن توسط بعثی ها از بین رفته بو د.
در روز 1361/2/23 مبارزان مسلمان كرد در یك عملیات برون مرزی با حمایت كامل آتش توپخانه ارتش جمهوری اسلامی ایران، به مدت یك ساعت ،پادگان غضنفری عراق را به محاصره درآوردند. در این عملیات 130 نفر از صدامیان به هلاكت رسیدند و 20 نفر هم مجروح شدند. روز بعد در یك عملیات هماهنگ رزمندگان روستاهای حاجی مامیان، بیطاس و قره چالان واقع در محور مهاباد –سردشت، از لوث وجود عناصر مسلح غیر قانونی پاكسازی و رزمندگان در ارتفاعات مستقر شدند. فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش اعلام كرد: در حال حاضر با انجام سومین مرحله از عملیات بیت المقدس بجز خرمشهر كلیه اراضی و شهرهای خوزستان را از لوث وجود متجاوزین بعثی پاكسازی و می رویم كه به یاری خدا، جنگ تحمیلی را در این منطقه از كشورمان به پایان برسانیم. وی در خصوص كیفیت تركیب نیروها در عملیات تاریخی بیت المقدس، انسجام بین ارتش، سپاه، بسیج وسایر نیروهای مردمی را مقدس و وحدت بین آنها را باعث كسب پیروزی در عملیات دانست. وی به نقش روحانیت متعهد در جنگ و حضور آنان در خطوط مقدم اشاره و نقش فرماندهی كل قوا در هماهنگی نیروها را یكی از نعمات پر ارزش الهی برشمرد.
رئیس وقت ستاد مشترك ارتش در مصاحبه با یكی از روزنامه ها گفت :در حال حاضر نیروهای ما می تونند به آسانی در سرزمین عراق پیشروی كنند، ولی حضرت امام خمینی (ره) تاكنون اجازه آن را نداده است. به عنوان یك تدبیر جدید،فرمانده مشترك كربلا به منظور جبران كاهش توان رزمی و كمبود نیرو و تمركز هر چه بیشتر قوا در منطقه عملیاتی بیت المقدس، برای اجرای مراحل سوم و چهارم طرح عملیاتی كربلای 3، تصمیم گرفت تا لشكر- 77 پیاده ارتش را از منطقه پدافندی فتح المبین به منطقه عملیاتی بیت المقدس نقل مكان دهد و بجای آن یك قرارگاه جدید عملیاتی به نام "قائم آل محمد عجل " با چند تیپ مستقل تشكیل دهد. كه پدافند از منطقه آزاد شده فتح المبین را عهده دار شود.این كار بخاطر كارآیی رزمی بالای لشكر-77 پیاده ارتش و به منظور آمادگی برای اجرای سریع تر عملیات بعدی برنامه ریزی شده بود. نتیجه ای كه از آفندهای ارتش عراق در روز1361/2/29 عاید نیروهای خودی گردید، اطمینان از كفایت قدرت پدافندی در مناطق قرارگاه های قدس ،فتح و نصر بود. لذا تقریبا زمان مناسب برای انجام عملیات در جبهه خرمشهر مناسب به نظر می رسید زیرا افكار عمومی با بی صبری و التهاب بسیار در انتظا ر آن لحظه شماری می كردند.
در حالی كه دشمن سعی در تدارك نیرو،آذوقه و مهمات خود از راه فاو به بصره را داشت،رزمندگان با گشودن آتش وسیع بر روی این جاده،هر گونه نقل وانتقال و جابجایی متجاوزان بعثی رابه شدت مختل و تحركات نیروهای عراقی را در سه محور این جبهه متوقف نمودند. در نتیجه این عملیات،بیش از 15 سنگر اجتماعی و انفرادی،4 پست دیده بانی، 5 دستگاه تانك و نفربر، سه قبضه تفنگ 106 میلی متری 2 موضع آتشبار سنگین، 3 قبضه خمپاره انداز و 5 كامیون حامل مهمات دشمن به آتش كشیده شد و حدود 50 تن از آنان هم به هلاكت رسیدند.
دشمن كه آخرین مقاومت های خود را در بخش اشغالی خرمشهر نشان می داد، به قرار اطلاع در وضع بد روحی بسر می برده و این زمانی است كه فرماندهان آ ن ها، به اجبار و تهدید و ارعاب از سربازان خود می خواهند به جنگ علیه نیروهای ایران ادامه دهند و در صورت تمرد، بلافاصله به اعدام محكوم می شدند. شكست ضد حمله ارتش عراق، از هم پاشیدگی نظم درونی قوای متجاوز را نشان می داد، چنان كه دشمن در طول اجرای مراحل مختلف بیت المقدس بارها تلاش كرده بود تا از پیشروی رزمندگان جلوگیری كند و یا خود را از حلقه محاصره خرمشهر، آزاد سازد.
برش هایی از كتاب:
در صفحه 264 كتاب آمده است:
توضیح این كه سمت چپ گرمدشت، شرق جاده ی اهواز- خرمشهر در منطقه سرپل، زمینی باتلاقی و غیر قابل عبور بود. از قبل پیش بینی چنین وضعیتی روی عكس هوایی نشده بود و در نتیجه باعث شد كه یگان های مستقر در این منطقه، دیرتر به خط سرپل برسند و عمل الحاق، دیرتر انجام شود.
در صفحه 599 كتاب می خوانیم:
ذكر این نكته حائز اهمیت است كه در اواخر روز 61/2/18، معلوم شد كه یگان های متجاوز از منطقه شمال جاده حسینیه تا حدود نقطه مرزی كوشك، هم قطع تماس نموده اند و دست به عقب نشینی تا حوالی خط مرز زده اند و در خط سایر یگان های خود در حوالی مرز مستقر گردیده اند. عقب نشینی مذكور به این علت بود كه یگان های قدس 1 و 5 برای اخذ تماس مجدد با دشمن از پاسگاه 25 تا كوشك، در كنترل عملیاتی قرارگاه قدس قرار گرفتند.
در صفحه 988 آمده است:
رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی ایران بر شدت آتش خود در مناطق برون مرزی افزودند و مناطق توتمان و ملاوین را زیر آتش شدید خود قرار دادند كه بر اثر آن، یك مقر مهم فرماندهی و چندین خودروی سبك و سنگین دشمن با نفرات مربوطه منهدم گردید و عده ای از نیروهای عراقی كشته و یا زخمی شدند.
برای خرید اینترنتی كتاب اینجا كلیك نمایید.